Profit factor là gì? Vì sao một con số cao chưa đủ?
Profit factor (PF) là tổng lợi nhuận của các lệnh có lãi chia cho trị tuyệt đối tổng thua lỗ của các lệnh lỗ, trên cùng một tập lệnh và cùng cách hạch toán. Nó trả lời một câu hỏi hẹp: mỗi một đơn vị lỗ đã đi kèm bao nhiêu đơn vị lãi trong mẫu đang xem?
Định nghĩa tỷ lệ này được nêu trong tài liệu thống kê của MQL5. Các ví dụ dưới đây là số giả định để giải thích phép tính, không phải kết quả của chiến lược trên website.
Biểu đồ sử dụng số giả định để giải thích phép tính, không phải kết quả chiến lược.
Cách tính bằng một ví dụ
Giả sử một tập lệnh có các kết quả: +120, −100, +80, −50 và +100 USD. Các số này đã dùng cùng một quy ước chi phí.
- Tổng lãi của lệnh thắng: 120 + 80 + 100 = 300 USD.
- Trị tuyệt đối tổng lỗ: 100 + 50 = 150 USD.
- Profit factor: 300 / 150 = 2.
- Tổng kết quả của năm lệnh: 300 − 150 = 150 USD.
PF bằng 2 không có nghĩa tài khoản tăng 200%, cũng không có nghĩa mỗi lệnh nhắm take profit gấp hai stop loss. Đó là những đại lượng khác.
Đọc PF dưới, bằng và trên 1
Với mẫu có tổng lỗ lớn hơn 0, PF dưới 1 cho biết tổng lãi nhỏ hơn tổng lỗ; bằng 1 nghĩa hai phần bằng nhau; trên 1 nghĩa tổng lãi lớn hơn tổng lỗ, theo cách hạch toán đã dùng.
Nếu chưa tính đủ chi phí, một PF trên 1 chưa chứng minh kết quả ròng sau mọi chi phí là dương. Hãy xác định chỉ số được tính từ những khoản nào trước khi so sánh hai báo cáo.
Nếu không có lệnh lỗ, mẫu số bằng 0. Đừng tự hiểu dấu vô cực hoặc số rất lớn do phần mềm hiển thị là bằng chứng hoàn hảo: có thể mẫu còn ít hoặc chưa gặp giai đoạn bất lợi. Cách phần mềm biểu diễn trường hợp này có thể khác nhau.
PF khác win rate và tỷ lệ lời/lỗ ra sao?
Trong ví dụ trên, win rate là 3/5, tức 60%. Lãi trung bình lệnh thắng là 100 USD; lỗ trung bình lệnh thua là 75 USD. Tỷ lệ hai số trung bình khoảng 1,33, trong khi PF là 2.
Sự khác biệt đến từ việc PF còn phụ thuộc số lệnh thắng và số lệnh thua. Với cùng quy ước và cả hai nhóm đều tồn tại:
PF = (số lệnh thắng × lãi trung bình) / (số lệnh thua × lỗ trung bình tuyệt đối).
Lệnh hòa không làm tăng tổng lãi hoặc tổng lỗ, nhưng cần biết phần mềm có đưa chúng vào mẫu số khi hiển thị win rate hay không.
Vì sao PF cao vẫn cần kiểm tra thêm?
Đây là các bước kiểm tra nghiên cứu, không phải quy tắc chấm điểm cố định:
- Xem số lệnh và khoảng thời gian: một vài kết quả không đại diện mọi điều kiện thị trường.
- Xem tổng lãi có tập trung vào một lệnh đặc biệt hay một năm hay không.
- Đọc sụt vốn và đường vốn: PF không cho biết thứ tự thắng thua hoặc độ sâu quãng sụt giảm.
- Kiểm tra chi phí và giới hạn mô phỏng.
- Giữ nguyên quy tắc rồi thử trên giai đoạn chưa dùng để lựa chọn tham số.
Không có một ngưỡng PF bảo đảm chiến lược tốt cho mọi trường hợp. So sánh chỉ có ý nghĩa khi dữ liệu, chi phí và cách đo được mô tả rõ.
Dùng chỉ số trên ThanhBinhTrading
Sau khi chạy Backtest, đọc PF cùng số lệnh, R trung bình, sụt vốn và bảng theo năm. Nếu cần bức tranh tổng thể, xem cách đọc bảng kết quả.
Mục tiêu là hiểu điều gì đã tạo ra con số trong mẫu đã kiểm tra. PF không dự báo chắc chắn hiệu quả tương lai và không thay thế việc đánh giá toàn bộ quy trình.
Bài trước: Checklist trước khi chạy backtest: dữ liệu, quy tắc và vốn Bài sau: Maximum drawdown là gì? Cách đọc mức sụt vốn